Kategoriler
Sağlık

Alzheimer hastalığının belirtileri, tanısı ve tedavisi

İleri yaş grubunda ortaya çıkan Alzheimer, kendini unutkanlıkla gösteriyor. Erken dönemde belirtileri okunamadığı için tanıda geç kalınma oranı yüksek olan bu hastalık, tam olarak tedavi edilemiyor. Tedavi kapsamında hastaların yaşam kalitesini yükseltmeyi amaçlayan uygulamalar büyük önem taşıyor. Alzheimer hastalığının belirtileri, tanısı ve tedavisi hakkında detaylı bilgileri yazımızda ele alıyoruz.

Alzheimer hastalığının belirtileri, tanısı ve tedavisi

İlk ve en önemli bulgusu ilerleyici unutkanlık olan hastalığın ileri dönemleri, alışılagelen günlük rutin işleri yapmada zorluk ve davranışlardaki anormal değişiklikle karakterize oluyor. Alzheimer ileri yaşla görülme sıklığı artan bir hastalık, fakat normal yaşlanmanın kaçınılmaz bir sonucu değil. Normal yaşlanma sürecinde beyinde bir takım yapısal değişiklikler olsa da bilişsel ve zihinsel yetilerde belirgin bir kayıp görülmüyor. Alzheimer’da belirgin bir şekilde yeni bilgileri öğrenme güçlüğü ortaya çıkıyor. Bu hastalık hayatı tehdit etmese de ortaya çıkan sorunlar nedeniyle yaşam süresi etkilenebiliyor.

Alzheimer hastalığının tanısı

Alzheimer, sıklıkla 60’lı yaşlarda ortaya çıkıyor. En dikkat çekici belirtileri arasında hafıza sorunları, düşünme ve nedenselleştirme zorluğu, karar vermede ve kelime bulmada güçlük çekme, aritmetik işlemlerde zorlanma, kişilik ve davranış değişiklikleri, kaybolmalar ve eskiden kolaylıkla yapılabilen işleri yapma güçlüğü yer alıyor.

Alzheimer’ın erken tanısı büyük önem taşıyor. Hastalığın erken tanısı için fiziksel muayane, laboratuvar, psikometrik tetkikler, genetik testler ve ileri görüntüleme yöntemlerinden faydalanılıyor.

Alzheimer kadınlarda erkeklere oranla daha fazla rastlanıyor. Bu farkın temelinde kadınların ortalama yaşam süresinin erkeklerden daha uzun olması yatıyor.  Düşük eğitim seviyesi , ailede demans öyküsü, genetik etkenler, bilinç kayıp kafa travması, Down Sendromu, majör depresyon öyküsü, beyin damar hastalıkları gibi durumlar diğer risk faktörleri arasında yer alıyor. Türkiye’de 400 binin üzerinde Alzheimer hastası bulunduğu düşünülüyor.

Alzheimer hastalığının tedavi yöntemleri

Alzheimer’ın medikal tedavisi bu rahatsızlığın semptomlarının hafifletilmesini ve eşlik eden hastalıkların tedavisini amaçlıyor. Beraberinde hastanın mental kapasitesinin düzeltilmesine ve günlük yaşamının kolaylaştırılmasına çalışılıyor. Davranış bozuklukları ve depresyona yönelik tedavi de uygulanıyor. Medikal tedavinin yanı sıra davranış terapisi, fizyoterapi, ergoterapi, bellek çalışmaları, realiteye yönelim çalışmaları, biyografi ve hatırlama, müzik, duyu, aromaterapi   ve hayvan terapisi uygulanabiliyor.

Mevcut tedavi protokolleriyle  hastalığa karşı kesin sonuç alınamadığı için devreye koruyucu önlemler giriyor. Bilimsel araştırma sonuçlarına göre bedensel olarak aktif bir yaşantı sürenler, sağlıklı beslenenler, ruh sağlığına özen gösterenler,sosyal bağlarını koruyanlar ve risk faktörlerinden uzak duranlar Alzheimer hastalığına daha az yakalanıyor.

Evre evre Alzheimer

Hastaların ilk dönemde belirtileri iyi okuyamaması Alzheimer’ın erken dönemde saptanmasını zorlaştırıyor. Oysa hastalık unutkanlık, sosyal davranışlarda ve karar vermede zorluk gibi işaretlerle kendini gösteriyor. Hastalığın evrelerinde karşılaşılan durumlara bakarsak;

Erken dönem: Hafif ve genellikle ihmal edilen belirtiler arasında unutkanlık, yorgunluk, kelimeleri hatırlayamama, yeni şeyleri öğrenememe, sosoyal davranış ve karar verme bozukluğu yer alıyor.

Orta dönem: Günlük yaşam aktivitelerinin sürmesini engelleyen belirgin düzeyde belirti ve problemler ortaya çıkıyor. Kaybolmalar, motor yetilerde bozulma, huzursuzluk, agresyon, sosyal ilişkilerde bozulma ve paranoya görülüyor.

İleri dönem: Hasta, yakınlarına tam bağımlı hale geliyor. Bilişsel sorunlara, fiziksel bozukluklar da ekleniyor. Mesane ve bağırsak kontrolünde, konuşma ya da basit emirlere uymada bozulma, hayal görme, emosyonel bozukluk, farkındalık halinin kaybı ve sürekli dolanıp durmalara rastlanıyor. Bu süreç, hastadan çok, bakımını üstlenen kişinin problem yaşadığı evre olarak biliniyor.