Kategoriler
Beslenme

Vitaminler ve faydaları


Sağlıklı ve uzun bir yaşam sürebilmemiz için düzenli şekilde besin tüketimi yapmalıyız. Yaşantımıza göre destek olarak vitamin almamız gereken durumlar olabilir. Özellikle hamileler, yoğun stres altında çalışanlar, besin gruplarını dengeli tüketmeyenler, çok sigara içen ve alkol kullananlar, ayrıca diyet yapanlar vitamin desteğine ihtiyaç duyuyor.

Vitaminler ve mineraller, vücudumuzun biyokimyasal işlevlerinin sürdürülmesini sağlarlar. Her bireyin vitamin gereksinimi farklıdır. Vitaminler, yağda eriyenler ve suda eriyenler olarak temelde ikiye ayrılır. Yağda eriyen vitaminler A, D, E, K ve suda eriyen vitaminler de B ve C vitaminleridir.

Vitaminler nerede bulunur?

A vitamini enfeksiyonlara karşı direncimizi arttırır ve bazı kanser türlerine karşı koruyucu etkisi vardır. Vücudumuzun sağlıklı kalmasını sağlar. Cildimizin, saçımızın, tırnaklarımızın, diş ve diş etlerimizin sağlıklı kalmasında büyük etkisi vardır. Bu vitamin en çok balık yağında bulunmaktadır. Kadınların günde 4 bin, erkeklerin ise 5 bin ünite A vitaminine ihtiyacı vardır. Sıklıkla süt ve yumurtalı yiyecekler tüketenlerin A vitamini yeterince vardır. Ayrıca kayısı, maydonoz, ıspanak, havuç, kereviz, marul, portakal, erik ve domateste de A vitamini bulunmaktadır.

B vitamininin bir çok çeşidi vardır: En önemlileri B1, B2 ve B3 vitaminleridir. B1 vitamini besinleri sindirmemize yardımcı olur ve vücudumuzu enfeksiyonlara karşı korur. Lahana, havuç, kereviz, hindistan cevizi, greyfurt, limon, maydanoz, nar, turp, soya fasulyesi, yulaf, mısır, pirinç ve muzda B1 vitamini bulunmaktadır. B1 vitaminine göre B2 vitaminini vücutta daha kolay depolanır. Eksikliğinde ise dudaklarda çatlama, gözlerde yanma, sersemlik, titreme, saç dökülmesi ve sindirim bozukluğu ortaya çıkar. B2 vitamini soya fasulyesi ve unu, buğdaylı maddeler, badem ve yeşil sebzelerde bulunur. B3 vitamini ise sağlıklı beyin ve güzel bir cilt için ana kaynaktır. Mide ve safra kesesi sıvılarının salgılanmasına yardımcı olan B3 vitamini sağlıklı sinir ve sindirim sistemi için gereklidir. B3 vitamini ayrıca kan kolesterolünü de düşürüyor. Et, balık, kuruyemişler, karaciğer ve tahıllarda bulunmaktadır.


D vitamini vücudumuzun metabolizması için gereklidir ve vücudumuzun bu ihtiyacını güneş ve balık yağı karşılayabilir. D vitamini eksikliğimizi gidermek için yağlı balıklar, yumurta, süt, tereyağı, margarin ve peynir tüketmeliyiz. Az güneş görenlerin, yaşlıların, kuzey ikliminde yaşayanların, sara ilacı alanların ve kapalı giyinenlerin D vitamini ihtiyacı artmaktadır.

E vitamini, özellikle genç insanlarda yükselen kolesterolü düşürmektedir. Ancak adet öncesi gerginlikte, sıcak basmasında, talasemi gibi kan hastalıklarında ve diz eklemi iltihabında E vitamini önerilirken tromboz ve akciğer emboli riski olan hastalara, eğer antikuagülon ilaç alıyorsa E vitamini önerilmez. E vitamini bitkisel sıvı yağlar, fındık, fıstık, yağlı tohumlar, soya ve yeşil salatada bulunmaktadır.

K vitamini ince bağırsaklarda, vücudun kendisi tarafından da üretilir ve kanı pıhtılaştırma özelliği vardır. Yeni doğan bebeklerin bağırsağında yeteri kadar bakteri olmadığından K vitamini gereksinimleri yetişkin insanlara oranla daha fazladır. Eksikliğinde kanamalı hastalıklar oluşabilir.

C vitamini bağ dokusu ve kemik sağlığını koruyan, yaraları iyileştiren, nabız ve tansiyon üzerinde olumlu etkisi olan, cildi gençleştiren, enfeksiyon riskini azaltan, yüksek kolesterole ve kansere iyi gelen bir vitamindir. Turunçgiller, maydanoz, patates ve yeşil yapraklı sebzelerde bulunur. Eksikliği skorbüt denen diş eti hastalığına ve depresyona neden olabilir.