D vitamini eksikliği nasıl giderilir?

En önemli kaynağı güneş olan D vitamini insan vücudu için son derece önemlidir. Bir Akdeniz ülkesi olmamıza rağmen halkımızda D vitamini eksikliği oldukça fazla. Bu yazımızda D vitamini eksikliği nasıl giderilir konusunu ele alıyoruz.

D vitamini eksikliği nasıl giderilir?

D vitamini fosforla birlikte kalsiyumun emiliminde ve kemiklerde depolanmasında görev alır. Kandaki kalsiyum düzeyinin yanı sıra fosfor düzeyinin kontrolü de D vitaminine bağlı. Yani vücudunuzda D vitamini eksikse kalsiyum yetersizliğinden ya da kalsiyum fosfor dengesizliğinden şikayetçiyseniz çocuklarda raşitizm, yetişkinlerde de kemik erimesi gibi sorunlarla karşı karşıya kalabilirsiniz.

D vitamini kemik sağlığı kadar kasların işlevlerini yerine getirmesi ve denge için de gerekli. Öyle ki kemikleri güçlendirip kandaki D vitamini düzeyini normal seviyede tutak bile yaşlılarda farklı sebeplerle görülen ve düşmelerin neden olduğu kemik kırıklarını yüzde 20-30 oranında azaltabiliyor. D vitamini ileri yaşlarda bilişsel işlev kaybı, multiple skleroz, romatizmal eklem iltihabı, şeker hastalığı ve göğüs, kolon, prostat gibi bazı kanser türlerine karşı da vücudu koruyor.

D vitamini eksikliği

Ülkemiz bir Akdeniz ülkesi olmasına rağmen halkımızda her 10 kişiden 9’unda D vitamini eksikliği görülüyor. Türkiye Ekim-Nisan ayları arasında güneş ışıklarını dik alamıyor. Bu da güneşten yeterli miktarda D vitamini alamadığımıza anlamına geliyor. Üstelik kadınlarda yüzde 93 oranında gerçekleşiyor. Anne karnından başlayarak çocuklarımızda da kemik gelişiminde büyük eksiklikler gözlemleniyor. 

D vitamini kemik dokusu dışında birçok organın çalışmasında da hayati önem sahip. Örneğin bağışıklık sisteminin güçlenmesi ve aktif olması için D vitamini son derece önemli. Kanser gelişimini önleyen, özellikle meme ve kolon kanseri riskini azaltan D vitamini, bebek ve çocuklarda ise kemik ve diş gelişimi için şart. 

Vücutta D vitamini eksikse kişi kendini yorgun, gergin ve zayıf hissediyor. Kaslar zayıflıyor ve baş ağrıları baş gösteriyor. Kadınlarda demir eksikliği ve kansızlık riski oluşturuyor. Periferik sinir dokusunu olumsuz etkilemekle kalmıyor ağrılara, uyuşmalara, batmalara sebep oluyor. 

D vitamini alımı

Dünya Sağlık Örgütü çocuklar, gebeler, emziren anneler ve 50 yaş altı yetişkinler için günlük 0,005 mg,51-65 yaş arası bireyler için 0,01 mg ve 65 yaş üstü bireyler için 0,015 mg D vitamini alınmasını öneriyor. Başak bir görüş ise miktarı daha hedefe yönelik belirlemiş ve buna göre 0-2 yaş arası bebeklerde günde 400 IU (International Units), 3-18 yaş arası çocuklarda günde 600 IU, 18 yaş ve üzeri yetişkinlerde günlük 1000 IU yeterli doz. Eğer D vitamini eksikliğiniz olduğundan şüpheleniyorsanız, bunu bir hekime danışmadan gidermeye kalkmayın. Çünkü D vitaminin fazlası yağlı dokuda birikebiliyor ve bu da farklı sorunlara yol açıyor. O yüzden D vitamini eksikliği teşhisini koyanın da dozunu belirleyenin de mutlaka bir doktor olması gerekiyor. Bir diğer ek bilgi ise şu; hipertansiyon hastalığı da düşük D vitamini düzeyiyle alakalı. Çünkü normal düzeyde alınan D vitamini arteriyel kan basıncı seviyesini düzenliyor ve koroner arter hastalığı riskiyle birlikte yükselen tansiyonu da normal seviyeye indiriyor.

Günlük D vitamini ihtiyacı

Beslenme uzmanları tarafından tavsiye edilen günlük D vitamini ihtiyacını karşılamak için 100 gr alabalık, 60 gr somon, 500 gr mantar, 10 yumurta vey 1 kg ciğer yemek gerekir. Diğer bir deyişle sadece beslenme yoluyla D vitamini ihtiyacını karşılamak neredeyse imkansızdır. 

D vitamini zengini gıdalar

Yağlı balıklar (özellikle somon, uskumru, karides)/ yumurta sarısı/ tereyağı/ karaciğer/ süt ve süt ürünleri (en fazla D vitamini içeren gıdalar arasındadır ancak asıl olarak sütü kullanılan hayvanın vücudunda yeterli oranda D vitamini olması gerekir)/ mantar/ kakao.

D vitamini eksikliği açısından riskli gruplar

Gebeler/ yoğun çalışan/ kötü beslenen/ vücudu güneş görmeyen ya da cam arkasından güneş gören kişiler/ yaşlılar/ menopoz dönemindeki kadınlarçocuklar/ obezler /kronik diyaresi olanlar/ kronik hastalıklar nedeniyle yetersiz beslenen hastalar.